Światowy dzień mokradeł

Dzisiaj w ponad 95 krajach obchodzony jest Światowy Dzień Mokradeł zwany również Światowym Dniem Obszarów Wodno-Błotnych, Światowym Dniem Terenów Podmokłych czy Międzynarodowym Dniem Mokradeł. W każdym razie chodzi o wodę, bagniska, mokradła, moczary, trzęsawiska, błota i rozlewiska. Czy są tak ważne, że trzeba poświęcać im dzień czy jest to kolejna fanaberia, która nic nie znaczy?

Do tematu podeszliśmy systemowo – czym sa mokradła i co nam dają? 

Najpojemniejszą definicję tego pojęcia przyjęła Międzynarodowa Unia Ochrony Przyrody, która mokradła definiuje następująco to obszary wodno-błotne, które obejmują tereny bagien, błot i torfowisk lub zbiorniki wodne zarówno naturalne jak i sztuczne, stałe i okresowe, o wodach stojących lub płynących, słodkich, słonawych lub słonych (łącznie z wodami morskimi, których głębokość podczas odpływu nie przekracza 6 m). Jednak często przyjmowane są węższe definicje, nieobejmujące otwartych wód.

W Polsce mokradła naturalne i odwodnione występują na obszarze o powierzchni około 4,4 mln ha, co stanowi około 14,2% powierzchni kraju. Do Konwencji Ramsarskiej, którą podpisaliśmy zostało zgłoszonych 16 obszary wodno-błotne o międzynarodowym znaczeniu. Wśród nich znajduje się sześć Parków Narodowych (Biebrzański, Narwiański, Poleski, Słowiński, „Ujście Warty”, Wigierski), pięć jezior (Druzno, Karaś, Łuknajno, Siedmiu Wysp, Świdwie), ujściowy odcinek Wisły wraz z otaczającymi go mokradłami, a także torfowiska położone w Karkonoszach i Górach Izerskich, oraz kompleksy stawów rybnych w okolicach Milicza i Przemkowa.

Więcej na: https://www.gdos.gov.pl/swiatowy-dzien-mokradel-12-2 i http://www.gis-mokradla.info/html/index.php?page=mokradla

Dawniej w Europie mokradła zajmowały znaczne obszary – utwierdza nas w tym literatura i przekazy historyczne, w których nie raz wojowie czy rycerze w puszczy się zagubiwszy tracą życie w bagniskach. Choćby historyczna scena z filmu „Krzyżacy”. W ciągu wieków wiele z nich uległo zniszczeniu odwodnieniu lub wysuszeniu z uwagi na działalność człowieka. Mokradła po osuszeniu stawały się pastwiskami i polami. Tak działo się  od XIII wieku. Kolejnym okresem, w których człowiek bardzo mocno zaingerował w środowisko naturalne był XIX wiek. Przeprowadzano melioracje i wydobywano na masową skalę torf. Proces ten został dopiero spowolniony w końcu XX wieku kiedy nadwyżka żywnościowa w Europie powstrzymała mocną ingerencję człowieka na obszarach podmokłych.

Zaczęto zdawać sobie sprawę z bogactwa jakie dają nam mokradła w wielu płaszczyznach nie tylko jako miejsce życia wyjątkowych gatunków zwierząt i roślin, ale także jako biofiltry oczyszczające wodę z biogenów i metali ciężkich czy czynnik wpływający na warunki klimatyczne, ale także jako przepiękne miejsca pełne urokliwych zakątków, niezaludnione przez człowieka. Następują powolne zmiany, w ramach których wiele mokradeł zostało objętych ochroną, a niektóre tereny świadomie zaczęto renaturalizować.

Mokradła zwiększają różnorodność biologiczną. Są środowiskiem życia bardzo wielu gatunków roślin i zwierząt. Dziś wiele z nich to gatunki rzadkie i zagrożone, które są na "czerwonych" listach gatunków ginących ( "Polskiej czerwonej księdze roślin"  i "Polskiej czerwonej księdze zwierząt"). Niektóre z nich mają wąskie i szczególne wymagania ekologiczne (tzw. gatunki stenotopowe), które spełniają tylko mokradła. Mokradła to także jedno z ważniejszych ostoi płazów i ptaków w Polsce i w Europie Środkowej.

Oprócz wymienionych funkcji, mokradła spełniają również znaczącą rolę w kształtowaniu zasobów organicznego węgla i azotu, redukują skutki powodzi, w istotny sposób wpływają na warunki klimatyczne, poprawiają jakość powietrza, kształtują krajobraz.

Warto dziś się zastanowić jakim wielkim bogactwem są mokradła…a na weekend zaplanować spacer po okolicy wypatrując obszarów wodno-błotnych tj. bagna, błota i torfowiska lub zbiorniki wodne zarówno naturalne jak i sztuczne, stałe i okresowe, o wodach stojących lub płynących, słodkich, słonawych lub słonych. Miłego spaceru życzy zespół projektu Młodzi dla środowiska.

Komentarze są wyłączone.

Facebook